Fortificatieforum

Hoi beste mensen,
Onlangs kwam ik in een archief 2 foto's tegen die genomen zijn bij de watertoren. Op 1 foto start een soldaat bij een gecamoufleerde agregaatbunker (volgens de info van het archief) met op de achtergrond de achterkant van wat hotel Duinzicht is. Op de andere foto is een soldaat bij een schijnwerper te zien. Ook deze foto is genomen vlakbij de watertoren. Weet iemand iets van die bunker of schijnwerperpost? Ik kom hem op de kaarten in ieder geval niet tegen?

Gezien de afstand tot het hotel ga ik er van uit dat de bunker gesloopt is en zich ergens onder de aanbouw van het hotel zou hebben moeten bevinden (zie witte omcirkeling voor geschattte positie)

Groet Bert

Beste Bert,

Deze foto is al meerdere keren onder mijn ogen gekomen. Ik heb eerder geprobeerd uit te vogelen waar dit is, maar zonder succes. Gisteravond deed ik opnieuw een poging. Ik begon met het vergelijken van de gebouwen op de archief foto met een oude luchtfoto.
Wat me meteen opviel, is dat het gebouw dat jij Hotel Duinzicht noemt volgens mij een heel ander gebouw is. Het heeft een totaal ander dak dan op de archieffoto. Het hotel stond er, met uitzondering van de latere uitbouw, al tijdens de oorlog. Op de luchtfoto die ik heb bijgevoegd zie je de achterkant van Hotel Duinzicht vóór de uitbouw. Ook de andere huizen op jouw foto kan ik niet terugvinden op de oude luchtfoto of op deze moderne dronefoto van Droneteam Wierden.

Na een uur speuren zonder resultaat herinnerde ik me dat er op een Duitse kaart, aan de andere kant van de Badweg, een stelling met zoeklicht, aggregaatbunker en schuilplaats staat aangegeven. Ik heb daar een tijd geleden gezocht en vond, behalve een betonnen plaat (53.48216505, 6.16874404), helemaal niets. Maar zelfs wanneer ik vanaf die locatie naar de omliggende huizen keek, kon ik geen overeenkomsten vinden met jouw foto.
Ik stond op het punt om het op te geven en naar bed te gaan, maar besloot toch nog één keer naar de dronefoto te kijken. Toen viel mijn oog ineens op een zwart gat in het duin achter het huisje aan de Torenvlakte 1 (53.48099699, 6.15760689). Ook op luchtfoto’s van de afgelopen tien jaar was het telkens duidelijk zichtbaar, maar wat zag ik dan precies?
Na wat zoeken op Google kwam ik terecht op de website van makelaar Verver Jet Winters. En ja hoor, bingo. In de brochure schrijven ze:

De kavel is mooi van formaat en onder meer voorzien van een berging in de vorm van een bunker. Dat heeft iets speciaals en de bergruimte is zo tegelijkertijd mooi uit het zicht!

Dit bevestigt in ieder geval dat het om een bunker gaat.
Toen ik verder zocht, stuitte ik op een verleende vergunning uit december 2024 voor het vervangen van de recreatiewoning. Mijn eerste gedachte was meteen of dit ook betekende dat het bunkertje gesloopt zou worden. Vanochtend ben ik direct op de fiets gestapt om te kijken hoe het erbij stond. Tot mijn grote schrik zag ik al van een afstand dat het hele perceel overhoop ligt. En na een kort gesprek met een van de aannemers werd mijn angst werkelijkheid: de bunker is gesloopt. Als ik dit had geweten, had ik ergens de afgelopen jaren nog foto’s kunnen maken. Eeuwig zonde!

Of dit het bunkertje van jouw foto is, weet ik niet. Vooralsnog zie ik weinig aanwijzingen die daarop wijzen. Wat de functie van dit bunkertje was, is me onduidelijk, mede omdat ik geen foto’s van de binnenkant heb gezien. Mocht iemand die nog hebben, dan zou ik die graag ontvangen.

Gr, Mees

Allereerst, dank voor je reactie Mees!
De reden waarom ik denk dat het hier om hotel Duinzicht gaat zit hem mijn inziens in de details. Als je naar het gebouwtje kijkt dat schuin achter het hotel staat (groene cirkel) dan is dat gelet op de bouwstijl, tegenwoordig volgens mij de Kittiwake. Het huis in de rode cirkel is volgens mij het zomerhuis de Blinkert. Het kan natuurlijk zijn dat ik de hoek fout heb. Als ik naar de gevel van hotel Duinzicht (toen en nu) kijk, zie ik overigens best wel een grote overeenkomst qua stijl

Ferek! Je hebt helemaal gelijk, nu ik het zie kan ik het niet meer niet zien. Ik zat vanuit de verkeerde hoek te kijken. Ik denk dat jouw aangegeven cirkel inderdaad de ongeveer locatie van de foto is. Toch interessant dat ik dan een totaal andere bunker heb gevonden, ben benieuwd wat er dan nog meer in die duin ligt.

Ik was er vlak voor oud en nieuw nog, daar in de duin ligt niks meer. Ik was ook nog even bij het bunkermuseum, en daar staat in 1 van de ruimtes aan de linkerkant een maquette van het watertorengebied. Achter Badweg 19 staat daarop een grijs rondje. Dat moet haast wel de opstellingsplek voor de schijnwerper zijn . Heb jammer genoeg vergeten er een foto van te maken.

Dat er niets meer ligt, zou best kunnen kloppen. Maar zonder kaartmateriaal dat aangeeft wat er wél was, is het lastig vast te stellen wat er nu niet meer is. Toen ik er begin dit jaar was, was het bunkermuseum helaas gesloten. Ik kan me de maquette ook niet herinneren van eerdere bezoeken. Waren er, naast de opstelplek voor de schijnwerper, nog andere locaties aangegeven? Op basis van archieffoto’s weten we dat er naast de zoeklichtopstelplaats ook een aggregaatbunker was, en dus ook het bunkertje met een onbekende functie dat afgelopen jaar is gesloopt.

Vorige week vond ik in het Bundesarchiv Westwallausbau kaarten van Schiermonnikoog. Hierop staat bij de Kobbeduinen een V.F. 2a ingetekend en bij de Zuider­t­­oren een V.F. 7a. Het lijkt me niet dat deze bunker ook daadwerkelijk is gebouwd. Als ik de kaarten van de andere Waddeneilanden bekijk, komt geen van de aangegeven bunkers voor in het BRV. Dus nog geen bewijs van wat daar precies is gebouwd, maar wel dat er in ieder geval iets van activiteit is geweest.

Nog even een aanvulling mijnerzijds met betrekking tot de foto waar de schijnwerper op staat.In het boek "De Schleistelling op Schiermonnikoog tijdens de luchtoorlog 1940-1945" van Rene Voulon kwam ik deze foto tegen met het bijschrift " Zoeklicht bij het strandhotel". Deze foto is dus niet! genomen bij de watertoren.

Wachmann schreef: 17 feb 2026, 16:33 Nog even een aanvulling mijnerzijds met betrekking tot de foto waar de schijnwerper op staat.In het boek "De Schleistelling op Schiermonnikoog tijdens de luchtoorlog 1940-1945" van Rene Voulon kwam ik deze foto tegen met het bijschrift " Zoeklicht bij het strandhotel". Deze foto is dus niet! genomen bij de watertoren.

ik zit op meer zaken te puzzelen aangaande dit boek van Rene Voulon. Dit is er dus ook eentje van.
De betreffende kaart is van juli 1943.
Daarop staat geen zoeklicht aangegeven bij het strandhotel. Alleen bij Wotan aan het eind van de Westerburenweg, bij Wolf links van de vuurtoren en daarna pas oostelijk van de Batterie weer een bij Scharnhorst of Krabbe.

Er staat me iets bij dat de Duitsers bij de zuidertoren ook daadwerkelijk wel iets hadden, sowieso die radioantenne, maar zal even kijken of ik bij het Koningshuis nog dat boekje kan krijgen over het eiland tijdens de oorlog. Daar stond er iets over in dacht ik.

Zoals gezegd: de kaart is uit 1943 maar het zal me niets verbazen als ze sommige apparatuur regelmatig verplaatst hebben voor operational security.
Oorspronkelijk stond dat zoeklicht misschien aan de oostkant van het dorp, conform de juli 1943 kaart, maar heeft ie ook een tijdje bij de zuidertoren gestaan en ook bij het strandhotel? In oorlogstijd wordt alles vloeibaar dus ik denk niet dat alle apparatuur zich netjes aan de kaartlocatie heeft gehouden. Het ding kan dus op meer plaatsen gestaan hebben gedurende de tijd, wat dan weer dit soort foto's oplevert.

Wat betreft de foto van het zoeklicht bij het strandhotel; ik ben niet geneigd om Rene's tekst te verwerpen, maar ik ben dan wel benieuwd welk dak we daar dan precies zien. Let ook op de schoorstenen. Zag het dak van het strandhotel er destijds zo uit? Het badhotel daarvoor is volgens mij voor de oorlog al afgebroken vanwege de afkalving bij het strand. Is dit dan het dak van het 'nieuwe' badhotel dat tijdens WO2 bestond? Of is het een ander gebouw, bijv. Anagber? Stond het zoeklicht aan de Batterie-zijde of aan de andere kant van de weg aan de vuurtorenkant?

meesvd schreef: 06 dec 2025, 00:17 Dit bevestigt in ieder geval dat het om een bunker gaat.

Wat de functie van dit bunkertje was, is me onduidelijk, mede omdat ik geen foto’s van de binnenkant heb gezien. Mocht iemand die nog hebben, dan zou ik die graag ontvangen.

Gr, Mees

volgens mij waren/zijn er een heleboel van dat soort kleine bunkertjes langs de westkant van de Badweg. Duitse militairen waren gekwartierd in al die huisjes volgens mij (sowieso de Kapel) en een hele stapel van dit soort kleine bunkertjes waren volgens mij meer schuilplaatsen of opslag. Of multi-inzetbaar afhankelijk van of er een aggregaat in gezet kon worden, maar het waren lang niet allemaal aggregaatbunkers.

Voorbeeld: in mijn jeugd zaten we vaak in het vakantiehuisje 'Duinroosje' aan het Vuurtorenpad. Dit was een combinatiehuis van Duinroosje en Klaverblad. Tegenwoordig is het verbouwd tot 1 huis Klaverblad volgens mij.
Op het perceel van dit huis is aan de vuurtorenkant ook zo'n klein bunkertje, met nog dezelfde ingangsstijl als ook de munitiebunker bij het Westerhofpad. Ik kan me niet herinneren dat ik er ooit binnen ben geweest. Ik weet niet eens of m'n ouders er sleutels van hadden.

Ik zal later een echte foto toevoegen.

op het perceel er linksachter is nog zo'n bunker als ik zo afga op het uiterlijk op de luchtfoto.

hier twee voorbeelden van de 'fietsenschuurtjes' bij de huisjes aan het Vuurtorenpad.
Het lijkt erop dat dit geen WO2-bunkertjes zijn maar al vooroorlogs als 'koelkast' (want geen electriciteit). Geen ijskelder, maar opberghok/proviandkelder?

De Duitsers hebben deze dan zelf ook gebruikt, maar niet zelf gebouwd.
Tenzij een eilander weet te vertellen dat het wel zo is?

Sidenote: als ik de foto met de schijnwerper probeer op te slaan krijg ik als titel 'Schijnwerper Hotel Duinoord'.
Maar er is geen Duinoord op Schiermonnikoog. Wel Hotelrestaurant Duinzicht. Inderdaad bij de Zuidertoren/Badweg.

excuus voor nog een extra post, ik kan bestaande posts niet meer wijzigen na bepaalde tijd conform de forumregels.

UPDATE: het blijkt dat een oom/familielid ooit ergens na de oorlog dat huisje aan het Vuurtorenpad in bezit had (of deels) en zelf dat schuurtje heeft gebouwd.
Geen beton, maar stenen, en dan aarde er overheen omdat het dan beter in het landschap past.
Ik denk dat veel van die schuurtjes dus geen Duitse bunkertjes zijn maar bestaande schuurtjes van de eilanders of eigenaren van de vakantiewoningen die in de jaren 20/30 werden gebouwd langs de Badweg en omgeving.

Wat betreft dat zoeklicht en de bestandsnaam: er is wel een Duinoord maar dat is de lichtwachterswoning bij de Zuidertoren (met het olieschuurtje er nog naast). Maar het dak daarvan klopt niet, zelfs als de schoorstenen zijn aangepast in de loop van de tijd klopt het dak en de mogelijke hoek alsnog niet. Ik zie niets in de omgeving van de Zuidertoren die er op kan lijken.

Hallo TdG,

Ik ben ook niet bekend met een zoeklicht nabij het Noderstraun. Tot 1983 stond op deze plek het Strandhotel. Als ik foto's daarvan vergelijk met de foto met het zoeklicht, zie ik geen gelijkenissen. Ook in het gebied rond het Strandhotel stonden geen gebouwen met daken die overeenkomen met die op de foto. Het lijkt erop dat het zoeklicht op een verhoging of gebouw staat en daardoor niet gemakkelijk verplaatsbaar is. Dat doet mij toch denken aan een (semi)permanente opstelling en dan neig ik toch naar Wolf. Bij Wolf was, zoals je zegt, een zoeklicht geplaatst. Naast dit zoeklicht stond een barak (E2) die sterke gelijkenissen vertoont met het gebouw op de achtergrond van de foto. Als dit zou kloppen zou het zoeklicht dus hier hebben gelegen 53.48334179, 6.13802930.


Van het object bij Klaverblad was ik op de hoogte, maar niet van dat op het perceel erachter! Ook ik vraag mij af of deze van Duitse oorsprong zijn, er liggen nog een aantal van dit soort objecten in dat gebied.

Object 1
53.48710155, 6.14807409 Object 2
53.48707206, 6.14833581 Object 3
53.48717881, 6.14929705 Object 4
53.48665385, 6.14885393 Object 5
53.48654142, 6.14883526 Totaal overzicht
De beredenering dat dit om “koelkasten” gaat kan ik enigszins begrijpen. Wat dit echter tegenspreekt, is een luchtfoto van de RAF uit april 1945. Hierop lijken de meeste vakantiehuisjes nog niet te zijn gebouwd. Voor zover ik begrijp, stammen de meeste vakantiehuisjes in dat gebied uit de jaren ’50 en ’60. Gr, Mees

wow gaaf Mees, dank je wel! ik moest zelf nog op zoek naar stellung Wolf, maar met dit coordinaat kan ik gerichter zoeken.

Wat betreft die RAF foto, dat zal dan een feit zijn. Enige wat ik hoor in onze familie chat van m'n vader is dat dat schuurtje bij Klaverblad door zijn oom is gebouwd. Hoeft uiteraard niet te betekenen dat de overige bouwwerkjes ook door huiseigenaren gebouwd te hoeven zijn. Die oom kan geïnspireerd zijn door de rest in de omgeving.
Leuk om verder uit te zoeken voor zover dat kan met de beperkte info die we hebben.
Vraag is wel: die RAF foto uit 1945 toont veel minder huisjes inderdaad, maar ik zie zo snel niet de 'schuurtjes' op de foto. Heb je bewijs dat die er toen al wel waren?

Ik had zelf nog de optie open gehouden dat die schijnwerper foto simpelweg niet op Schiermonnikoog genomen is, maar de Wolf-stelling kan dus ook een bouwwerk hebben gehad met zo'n dak, zoals je aangeeft.
En wat betreft die verhoging lijkt dat er inderdaad op.

Ik denk dat je het mysterie van dit zoeklicht opgelost hebt.

De door jou genoemde Object 1 is inderdaad de eerste foto in mijn post van 02 jul 2026, 14:48.
Deze foto is vandaag gemaakt dus op 2 juli zoals het er nu uit ziet vanaf de weg.
De tweede foto is van het bouwwerkje bij voormalig drie-in-1 Duinroosje/Klaverblad/Zeedistel (nu weer 1 gebouw genaamd Zeedistel?)

TdG schreef: 02 jul 2026, 14:48 hier twee voorbeelden van de 'fietsenschuurtjes' bij de huisjes aan het Vuurtorenpad.
Het lijkt erop dat dit geen WO2-bunkertjes zijn maar al vooroorlogs als 'koelkast' (want geen electriciteit). Geen ijskelder, maar opberghok/proviandkelder?

De Duitsers hebben deze dan zelf ook gebruikt, maar niet zelf gebouwd.
Tenzij een eilander weet te vertellen dat het wel zo is?

Sidenote: als ik de foto met de schijnwerper probeer op te slaan krijg ik als titel 'Schijnwerper Hotel Duinoord'.
Maar er is geen Duinoord op Schiermonnikoog. Wel Hotelrestaurant Duinzicht. Inderdaad bij de Zuidertoren/Badweg.

Om deze discussie even te verduidelijken: De bestandsnaam is een fout mijnerzijds, bij mijn zoektocht naar beeldmateriaal heb ik deze foto verkeerd gearchiveerd. Maar scherp opgemerkt!